Rak sygnałowy – Pacifastacus leniusculus

Rak sygnałowy (Pacifastacus leniusculus) – gatunek inwazyjny

Rak sygnałowy to jeden z najbardziej ekspansywnych gatunków inwazyjnych UE. Pochodzi z Ameryki Północnej, skąd został sprowadzony do Europy jako gatunek „odporny” i „hodowlany”. Dziś stanowi poważne zagrożenie dla polskich ekosystemów wodnych, wypierając rodzime raki i niszcząc równowagę biologiczną. Po złowieniu obowiązuje natychmiastowe uśmiercenie – nie wolno go wypuszczać z powrotem do wody.

Wygląd i charakterystyka

Rak sygnałowy ma masywne, grzbietobrzusznie spłaszczone ciało, twardy pancerz i szeroki odwłok. Trzy pierwsze pary odnóży zakończone są szczypcami, z czego pierwsza para jest największa i najbardziej umięśniona.

• Plama sygnałowa: biała, owalna plama u nasady dużych szczypiec – najważniejsza cecha rozpoznawcza,
• Wielkość: zwykle 10–12 cm, największe samce do 20 cm i ponad 200 g,
• Pancerz: oliwkowobrązowy, często z niebieskawym połyskiem,
• Szczypce: masywne, czerwonobrązowe z białymi plamami,
• Odwłok: szeroki, często z pomarańczowymi akcentami.

Dieta i ekologia

Rak sygnałowy jest wszystkożerny i wyjątkowo żarłoczny. Żywi się zarówno pokarmem zwierzęcym, jak i roślinnym, co czyni go konkurentem dla wielu gatunków wodnych.

Inwazyjność i rozprzestrzenianie

Rak sygnałowy jest jednym z najbardziej ekspansywnych raków na świecie. Jego sukces inwazyjny wynika z połączenia odporności, agresji i wysokiej rozrodczości.

• 200–400 jaj na samicę, nawet 2–3 mioty rocznie,
• tolerancja szerokiego zakresu temperatur 4–27°C,
• odporność na niskie stężenia tlenu 3–11 mg/l,
• zdolność kopania nor do 1 m głębokości,
• przenoszenie dżumy raczej (Aphanomyces astaci) – śmiertelnej dla rodzimych raków.

W Europie i Polsce gatunek ten rozprzestrzenia się w rzekach, jeziorach, kanałach i zbiornikach zaporowych. Jest odporny na zanieczyszczenia i zmienne warunki środowiskowe, co dodatkowo zwiększa jego przewagę nad rodzimymi gatunkami.

Co zrobić gdy go złowisz?

Występowanie w Polsce

Rak sygnałowy jest obecny w wielu regionach kraju. Najczęściej zasiedla:

• Wielkopolska: Warta, Noteć, Jezioro Powidzkie,
• Pomorze: Radunia, Gwda, Brda,
• Pojezierza: Drawieński PN, jeziora lobeliowe,
• Kanały i rowy melioracyjne – idealne siedliska.

Identyfikacja w terenie – szybki test

Akcja dla wędkarzy 2026

Powiązane gatunki inwazyjne

Drukuj, PDF, Wyślij artykuł ZPW